Sommige camera’s koop je omdat je er al jaren van droomt. Andere camera’s kom je toevallig tegen en blijven daarna in je hoofd zitten. Mijn Kalloflex 6×6 camera behoort duidelijk tot die tweede categorie.
Het verhaal begint in 2020, tijdens een vakantie in Frankrijk. Het zou uiteindelijk drie jaar duren voor de camera daadwerkelijk gebruikt kon worden.
Een Kalloflex 6×6 camera in een gesloten winkel
In 2020 was ik op vakantie in Frankrijk, in de buurt van Augrignac. Tijdens een wandeling zag ik in de etalage van een bric-à-bracwinkel een camera staan die meteen mijn aandacht trok: een Kalloflex Automat.
Een 6×6 spiegelreflexcamera met twee lenzen, een zogenaamde TLR (Twin Lens Reflex). Het bekendste voorbeeld van dit type camera is natuurlijk de Rolleiflex. Er was alleen één probleem: de winkel was gesloten wegens de jaarlijkse vakantie.
Nog vervelender was dat de eigenaars vlak voor de winkel zaten. Ik kon de camera dus letterlijk zien staan, maar kopen was geen optie.
Een jaar later…
In 2021 was ik opnieuw in dezelfde streek op vakantie. Uiteraard moest ik toch even gaan kijken.
En ja hoor… de Kalloflex stond nog steeds in dezelfde etalage. Alleen was de winkel opnieuw gesloten.
Deze keer wilde ik het niet zomaar opgeven. Na een week mailen en telefoneren lukte het uiteindelijk om contact te krijgen met de eigenaar. Ik kon de camera kopen voor €200.
Dat was op dat moment eigenlijk een gok. De verkoper wist zelf niet of de camera nog correct werkte. Bovendien zat er een vreemde, roestige schroef aan het mechanisme van de filmcrank.
Maar voor €200 vond ik het risico aanvaardbaar. Ik had in ieder geval een mooie vintage 6×6-camera in handen.
Een probleem met een roestige schroef
Mijn eerste idee was eenvoudig: de vreemde schroef vervangen en kijken of de camera verder functioneerde. Dat bleek iets minder eenvoudig dan gedacht.
Het mechanisme rond de filmtransportcrank liet zich niet zomaar herstellen en ik wilde natuurlijk ook niet het risico lopen om de camera verder te beschadigen.
Dus verdween de Kalloflex uiteindelijk op een plank. Daar bleef ze ongeveer een jaar liggen.
Niet echt het meest glorieuze einde voor een camera waar ik zo lang achteraan had gezeten.
De restauratie van de Kalloflex
In 2023 kwam daar verandering in.
Ik kwam in contact met Mael van Optomeca in Lyon, Frankrijk. Mael was gestart met het restaureren van oude camera’s en had precies de kennis en apparatuur die nodig waren om deze Kalloflex weer tot leven te brengen.
Wat oorspronkelijk begon als een probleem met één roestige schroef, werd uiteindelijk een volledige restauratie.
De Kalloflex werd volledig uit elkaar gehaald, tot op het aluminium chassis. Daarna werd ieder onderdeel gecontroleerd, gereinigd en waar nodig hersteld. Vervolgens werd de camera met gespecialiseerd gereedschap opnieuw opgebouwd.
Ook het leder werd vervangen. Het resultaat was eigenlijk veel meer dan een camera die opnieuw functioneerde. De Kalloflex was opnieuw een camera waarmee ik met vertrouwen kon gaan fotograferen.
Gelukkig viel de kostprijs van de restauratie uiteindelijk goed mee. Daardoor had ik voor een relatief bescheiden totaalbedrag een volledig gerestaureerde 6×6 TLR in handen.
Een Rolleiflex-kloon, maar dan zonder de prijs van een Rolleiflex.
Wat is een Kalloflex?
De Kalloflex Automat is een Twin Lens Reflex, of kortweg TLR.
Een TLR gebruikt twee lenzen met dezelfde brandpuntsafstand. De bovenste lens wordt gebruikt om scherp te stellen en het beeld op het matglas te bekijken. De onderste lens is de eigenlijke opnamelens die het beeld op de film projecteert.
Bij een TLR kijk je meestal van bovenaf op het matglas. Daardoor kun je de camera op ongeveer heup- of borsthoogte gebruiken.
Het bekendste voorbeeld van een TLR is zonder twijfel de Rolleiflex. De Kalloflex wordt daarom ook wel eens de poor man’s Rolleiflex genoemd.
Dat klinkt misschien wat oneerbiedig, want de Kalloflex is eigenlijk een bijzonder interessante camera.
De Kalloflex 6×6 en zijn eigenzinnige ontwerp
Wat de Kalloflex onder andere bijzonder maakt, is de manier waarop het scherpstellen en filmtransport zijn uitgevoerd.
De scherpstelknop zit concentrisch met de filmtransportcrank en beide worden met de rechterhand bediend. Dat is een vrij eigenzinnige oplossing en voelt in gebruik anders aan dan bij de meeste andere TLR-camera’s.
Ook het matglas is bijzonder. In plaats van de meer gebruikelijke vlakke Fresnellens koos Kowa voor een convexe glazen lens boven het scherpstelscherm.
Het zijn dit soort details die ervoor zorgen dat de Kalloflex meer is dan zomaar een goedkope Rolleiflex-kloon.
Kalloflex Model 2 – technische gegevens
Mijn Kalloflex is een Model 2 en gebruikt standaard 120-rolfilm.
| Eigenschap | Specificatie |
|---|---|
| Type | Twin Lens Reflex (TLR) |
| Film | 120 rolfilm |
| Formaat | 6 × 6 cm |
| Opnamen | 12 per film |
| Opnamelens | Prominar 75 mm f/3.5, gecoat |
| Zoekerlens | View-Prominar 75 mm f/3, gecoat |
| Sluiter | Seikosha-MX |
| Sluitertijden | 1 – 1/500 sec. + B |
| Flitssynchronisatie | M – F – X |
| Filtervatting | Bayonet size 1, beide lenzen |
| Kleur | Zwart |
| Afmetingen | 105 × 95 × 140 mm |
| Gewicht | 1.130 gram |
Met zijn 75 mm-objectief heeft de Kalloflex op 6×6 een beeldhoek die ongeveer overeenkomt met die van een normale lens. Dat maakt de camera bijzonder geschikt voor landschappen, architectuur en het fotograferen van details tijdens het verkennen van een omgeving.
Waarom fotografeer ik met een Kalloflex 6×6 camera?
De Kalloflex is voor mij nooit bedoeld geweest als vervanging voor mijn 4×5-camera.
Mijn large format camera gebruik ik wanneer ik bewust een beeld wil opbouwen. Het statief komt erbij, de compositie wordt zorgvuldig bepaald en iedere opname vraagt tijd en aandacht.
De Kalloflex heeft een andere functie.Ze is compact genoeg om gemakkelijk mee te nemen en snel genoeg om te gebruiken wanneer ik een omgeving aan het verkennen ben. Een wandeling, een vakantie of een plaats waar ik nog niet weet of er interessante beelden te vinden zijn. Daarvoor is 6×6 ideaal.
Ik kan een camera meenemen die veel minder ruimte inneemt dan mijn 4×5-uitrusting en toch fotograferen met een echte analoge workflow.
En misschien is dat uiteindelijk wel de belangrijkste reden waarom deze camera na al die jaren nog steeds meegaat.
Ze begon als een camera die ik toevallig in een Franse etalage zag staan. Drie jaar later was ze gerestaureerd en klaar om opnieuw film te zien.
Pingback: Denemarken met een Kalloflex: Een Fotografie Avontuur - Analoge Fotografie